Wereldozonedag: Vooruitgang door Wetenschap en Samenwerking

Deze belofte werd vastgelegd in het Montreal Protocol, een internationaal akkoord om stoffen die de ozonlaag aantasten te reguleren en uiteindelijk uit te bannen, ter bescherming van zowel het milieu als de menselijke gezondheid. De Verenigde Naties hebben deze dag ingesteld om de waarde van de ozonlaag te onderstrepen, die cruciaal is voor het beschermen van het leven op aarde tegen schadelijke UV-straling. 

Het thema van dit jaar benadrukt de cruciale rol van de wetenschap bij het waarschuwen van de wereld voor de bedreigingen waarmee de ozonlaag wordt geconfronteerd.

Veertig jaar geleden leidde de bezorgdheid van de wetenschappelijke gemeenschap over de catastrofale gevolgen van chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK’s) voor de ozonlaag tot de aanvaarding van het Verdrag van Wenen en vervolgens het Montreal Protocol. Sindsdien zijn aanzienlijke stappen gezet in het uitfaseren van ozonafbrekende stoffen. Dankzij deze gezamenlijke inspanningen zijn we dichter gekomen bij het doel om de ozonlaag te herstellen.

Zoals secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties in zijn boodschap bij deze gelegenheid zei:
“Vandaag is de ozonlaag aan het herstellen. Deze prestatie herinnert ons eraan dat vooruitgang mogelijk is wanneer landen luisteren naar de waarschuwingen van de wetenschap. Wetenschappers luiden opnieuw de noodklok—ditmaal om ons te waarschuwen dat de wereldwijde temperaturen gevaarlijk blijven stijgen boven het pre-industriële niveau, met alle gevolgen van dien.”

In haar rapport voor Wereldozondag benadrukt de Directie Natuur en Milieu (DNM) de beschikbare hulpmiddelen voor de koel- en airconditioningsector (RAC) om het gebruik van schadelijke stoffen voor de ozonlaag te verminderen.

De American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE), in samenwerking met UNEP OzonAction, heeft een nieuw instrument ontwikkeld om duurzame praktijken in de RAC-sector te bevorderen. Deze gratis checklist, inclusief richttabellen, helpt technici, ingenieurs, fabrikanten en leveranciers om duurzaamheid te beoordelen, emissies te verminderen en hun werkzaamheden af te stemmen op milieudoelstellingen en energie-efficiëntie.

Omdat RAC-systemen vaak koelmiddelen gebruiken die bijdragen aan de opwarming van de aarde, biedt deze checklist praktische ondersteuning bij het ontwikkelen van duurzamere koelsystemen. Zoals Jim Curlin, hoofd van het Ozonsecretariaat van UNEP, benadrukte, zijn hulpmiddelen als deze essentieel voor de uitvoering van milieuakkoorden op operationeel niveau—ze helpen landen, in het bijzonder ontwikkelingslanden, bij het overwinnen van technische en regelgevende uitdagingen onder het Montreal Protocol en de Kigali-amendementen.

Dit initiatief maakt deel uit van de bredere samenwerking tussen ASHRAE en UNEP om klimaat- en ozonvriendelijke praktijken te bevorderen en tegelijkertijd de uitvoering van het Montreal Protocol te versterken. De RAC-toolbox is beschikbaar via: www.ashrae.org/unep-RACchecklists.

Wereldozondag biedt ons de gelegenheid om stil te staan bij eerdere successen, lopende inspanningen en toekomstige verplichtingen onder het Montreal Protocol en de Kigali-amendementen. Het is een dag om het bewustzijn te vergroten over het belang van multilaterale milieuakkoorden.

DNM spreekt haar dank uit en roept de gemeenschap op om goed geïnformeerd en betrokken te blijven bij internationale inspanningen. Dankzij de gezamenlijke inzet van de Verenigde Naties, regeringen, industrieën en gemeenschappen wereldwijd zijn we al ver gekomen—maar we mogen hier niet stoppen. Samen moeten we de ozonlaag blijven beschermen.