Comunidad ta aporta cu informacion clave riba e sobrevivencia di shoco na Aruba

ORANJESTAD - E encuesta Radar di Shoco di Directie Natuur en Milieu (DNM), ta un iniciativa unda comunidad ta participa (citizen science) pa monitor nos parhanan endemico di Aruba. 

Desde 2020, comunidad di nos isla a contribui cu 87 reportahe, loke ta brinda un mapa importante di unda e Shoco (Athene cunicularia arubensis) ta prospera y unda e ta na peliger.

Nos tin un comunidad activo y vigilante

E resultadonan di e encuesta ta duna indicacion cu nos pueblo ta duna aporte y cooperacion pa yuda colecta data. Di e reportahenan registra entre 2020 y 2026:

  • 83% di e participantenan a logra observa por lo menos un shoco.
  • 78% di e reportahenan a identifica bida den e neishinan, pues neishi activo cu yiu.
  • Pareha shoco ta prevalece: E observacion mas comun tawata cu tin presencia di un par di shoco (38% di e reportahenan), loke ta un señal positivo pa e proceso di reproduccion.

Unda e Shoco ta biba

Segun data di e proyecto Radar di Shoco, e shoconan cada bes ta observa den cercania y banda di e areanan urbano. Frecuentemente a reporta cu a wak nan banda di:

  • Scol- y veldnan di deporte: e areanan unda tin hopi actividad di Shoco ta unda tin un tereno habri y cu seronan chikito di santo.
  • Mondi: areanan di mondi situa tras di barionan residencial.
  • Neishi artificial: a nota shoco den e neishinan traha pa hende riba terenonan di scol, unda a observa cu e shoconan ta haci uzo di e ‘artificial burrows’.

Menasanan critico y preocupacion di comunidad

Aunke e presencia di shoco chikito y hubenil ta indicacion cu tin reproduccion exitoso, e reportahe ta enfatisa tambe e peligronan significante. Comunidad a expresa preocupacion tocante:

  • Perdida di habitat: rosamento di tereno y construccion acelera ta keda e menasa principal pa e neishi di Shoco.
  • Interferencia humano: trafico pisa cerca di e neishinan y desordo cuasa pa actividad recreativo por stroba e shoconan durante nan temporada di broei.
  • Destruccion di neishi: na un forma preocupante, tin varios reportahe cu ta menciona e desaparicion of destruccion intencional di neishinan registra.

E shoco ta mas cu simplemente un parha; e ta e simbolo nacional di Aruba. E hecho cu ciudadanonan ta raportando e observacionnan aki activamente ta demostra un deseo profundo pa proteha nos herencia natural. 

Con abo por yuda

Por yena e encuesta Radar di Shoco y sigui actua como e "wowo y orea" pa proteccion di e shoconan. Door di raporta loke bo ta mira, comunidad ta yuda cu datonan y informacion, y asina yuda identifica e areanan cu mester di accion. 

Raporta

Pa raporta un Shoco of un neishi activo, por tuma contacto cu DNM via info@dnm-aruba.org , yama 5841199 of uza e plataforma oficial di Radar di Shoco y yena tur data. 

E shoco ta un especie protegi pa ley na Aruba y ta reconoci como Aruba su simbolo nacional. E parhanan aki cu ta traha nan neishi den tera, ta endemico (unico) na Aruba como un sub-especie y tin nan rol den e ecosistema local. Ban yuda pa su conservacion y proteccion, raporta cerca DNM ora observa nan.

Encuesta Radar di Shoco di Directie Natuur en Milieu (DNM)