Turismo
Link naar website van www.aruba.com
Evenementonan na Aruba
Arubahuis

Ley

Kico ta un ley?

Na Aruba un ley ta un ordenansa nacional. Un ordenansa nacional ta un instruccion general obligatorio, cu ta contene un decision conhuntamente tuma dor di Gobierno y Parlamento y cu a sigui e procedura cu ta para den e Constitucion di Aruba. E ordenansa nacionalnan ta forma un fuente di derecho pero nan no ta e unico forma den cual tin reglanan cu ta duna derecho. Nos conoce tambe decreto nacional, cu ta contene medida general y tambe tin regulacionnan minsterial cu ta contene instruccionnan general obligatorio. Otro fuente di derecho por ta, tratado internacional of decision di organisacion internacional (manera Unidad Europeo), cu por contene instruccionnan general obligatorio, custumber, principionan fundamental y sentencia di hues (hurisprudencia). Ademas asuntonan di principio di igualdad y principio general di bon gobiernacion ta hunga un rol.

Creacion di ley

Un ordenansa nacional por tin consecuencia drastico pa e ciudadanonan. Por ehempel un comportacion por bira castigabel, impuesto por subi of por bin cambio den e procedura di eleccion pa medio di un ordenansa nacional (ley). Den capitulo V di Constistucion di Aruba ta para tur e stapnan cu un proyecto di ordenansa nacional mester pasa prome cu al fin e bira un ordenansa nacional. Tur esaki pasobra ordenansa nacional ta trata asuntonan cu ta delicado.

 Creacion di Lei

Ambtenarnan ta traha riba peticion di un ministro un proyecto di ley (ordenansa nacional).


E ministro ta propone Conseho di Ministro pa entrega e proyecto di ley na Parlamento.


Si Conseho di Ministro bay di acuerdo, e proyecto di ley ta bai Conseho di Consulta pa conseho.


Conseho di Consulta ta trata e proyecto di ley. E ministro por defende su punto di bista den un rapport y por trece cambio den e proyecto di ley. E ministro ta manda e proyecto di ley pa Parlamento.

Un comision di miembronan di Parlamento ta trata e proyecto di ley. E comision ta duna nan comentario por escrito despues di cual e ministro por trece cambio atrobe den e proyecto di ley.

Parlamento ta trata e proyecto di ley den un reunion publico caminda e ministro ta haya oportunidad pa defende su proposicion.

Ta cera e reunion cu votacion riba e proyecto di ley cu eventual cambionan.

Gobernador ta firma e ley (ordenansa nacional). Hunto cu

Gobernador, un ministro ta firma (contraseign). E ministro y no Gobernador ta responsabel pa e ley nobo.

Ministro di Husticia ta percura pa publica e ley den Gazeta Oficial di Aruba, pa asina tur hende por ta na altura di e ley.
Den e ley ta stipula ki ora e ta drenta na vigor. Drentamento na vigor por sosode tambe pa medio di un decision of regulacion apart.

E procedura ta casi igual ora ta trata proyecto di ley (ordenansa nacional) cu miembronan di Parlamento ta inicia.

Practicamente tur informacion, cu bo por download di e website aki, ta den e asina yama PDF format. Esaki kier meen cu bo mester tin Acrobat Reader di Adobe® instala riba bo computer pa bo por lesa y print e informacion. Si acaso ainda bo no tin Acrobat Reader, bo por download e gratis dor di click riba e siguiente icon: